دیتابیس Database و مدل Model در Django
دیتابیس Database و مدل Model در جنگو از درس قبل به خاطر دارید که آطلاعات دورهها به صورت ثابت داخل
admin
آگوست 25, 2026
بدون دیدگاه
تصور کنید یک برنامه مینویسید که قرار است نمرههای دانشآموزان، قیمت محصولات یک فروشگاه، اطلاعات کاربران یا نتایج یک آزمایش علمی را نگهداری کند. کامپیوتر برای اینکه بتواند با این اطلاعات کار کند، باید آنها را جایی ذخیره کند. در برنامهنویسی، محلی که برای نگهداری اطلاعات استفاده میکنیم متغیر (Variable) نام دارد. متغیرها یکی از مهمترین مفاهیم پایهای در تمام زبانهای برنامهنویسی هستند و تقریباً هیچ برنامهای بدون استفاده از متغیرها نوشته نمیشود.
به زبان ساده متغیر یک نام است که به یک مقدار در حافظه کامپیوتر اشاره میکند. مثلاً:
name = "Ali"
age = 16
score = 19.5در این مثال: متغیر name مقدار "Ali" را نگهداری میکند. متغیر age مقدار 16 را نگهداری میکند. متغیر score نیز مقدار 19.5 را نگهداری میکند.
میتوانیم متغیر را مانند یک جعبه تصور کنیم که روی آن یک برچسب زدهایم. در این صورت بعداً هر زمان که با دانستن برچسب، به آن مراجعه کنیم، پایتون مقدار داخل آن را برای ما پیدا میکند.
در بسیاری از زبانهای برنامهنویسی قبل از ساخت متغیر باید نوع آن را مشخص کنیم. مثلاً در زبانهایی مانند Java یا C به این شکل متغیر را تعریف میکنیم:
int age = 20;اما پایتون این کار را سادهتر کرده است. در پایتون فقط کافی است بنویسیم:
age = 20پایتون خودش تشخیص میدهد که مقدار ۲۰ یک عدد صحیح است.
به این مثالها نیز توجه کنید:
student = "Sara"
height = 165
temperature = 36.5
is_student = Trueعلامت مساوی در پایتون برای قرار دادن مقدار داخل متغیر استفاده میشود. به این عمل Assignment یا انتساب میگوییم. مثال:
x = 10یعنی مقدار ۱۰ را داخل متغیر x قرار بده. توجه کنید که این با ریاضیات کمی فرق دارد. در ریاضی وقتی میگوییم:
x = 10یعنی x برابر ۱۰ است. اما در برنامهنویسی یعنی اینکه یک فضای حافظه ایجاد کن و مقدار ۱۰ را به نام x اختصاص بده.
یکی از ویژگیهای مهم متغیرها این است که مقدارشان میتواند تغییر کند. مثلاً:
score = 15
score = 18
print(score)خروجی نهایی مقدار 18 است. چون مقدار قبلی حذف شده و مقدار جدید جایگزین شده است.
یک متغیر در پایتون میتواند در طول برنامه نوع مقدار خود را تغییر دهد. مثلاً:
خروجی به شکل زیر خواهد بود:
در ابتدا x یک عدد بود، اما بعداً یک متن شد. این ویژگی را در پایتون Dynamic Typing یا «تعیین نوع پویا» مینامیم.
برای انتخاب نام متغیر باید چند قانون را رعایت کنیم.
مثلا این متغیر اشتباه است:
2name = "Ali"اما این متغیر درست نامگذاری شده است:
name2 = "Ali"این شکل صحیح است:
student_name = "Sara"این شکل اشتباه است:
student*name = "Sara"این حالت اشتباه است:
student name = "Ali"باید به این شکل تعریف شود :
student_name = "Ali"پایتون تعدادی کلمه دارد که معنی خاصی دارند. مثلاً:
if
for
while
class
def
print
input
typeنمیتوانیم برای ساختن متغیرها از این اسامی استفاده کنیم
در پایتون معمولاً از روش snake_case استفاده میکنیم. یعنی برای نامهایی که بیش از یک قسمت دارند، کلمات را با زیرخط (under line) جدا میکنیم. مثال:
first_name = "Ali"
student_age = 18
total_price = 500این روش خوانایی برنامه را بیشتر میکند. واضح است که برای متغیرهای یک قسمتی نیازی به علامت زیرخط نیست.
مثال 1: ذخیره اطلاعات یک دانشجو و نمایش آن در ترمینال در برنامه VS Code
مثال 2 : محاسبه قیمت خرید خانه
در اینجا price قیمت هر محصول است. quantity تعداد محصولات است. total نتیجه محاسبه را نگهداری میکند. خروجی در ترمینال نمایش داده شده است.
پایتون اجازه میدهد چند متغیر را همزمان مقداردهی کنیم. مثلاً:
x, y, z = 10, 20, 30
print(x)
print(y)
print(z)خروجی:
10
20
30میتوانیم یک مقدار را به چند متغیر بدهیم:
a = b = c = 100
print(a)
print(b)
print(c)خروجی:
100
100
100گاهی لازم است بدانیم یک متغیر چه نوع دادهای دارد. برای این کار از تابع type() استفاده میکنیم.
مثال:
age = 20
print(type(age))خروجی:
<class 'int'>یک مثال دیگر:
name = "Python"
print(type(name))خروجی:
<class 'str'>متغیرها میتوانند انواع مختلفی از اطلاعات را نگهداری کنند. در پایتون چهار نوع متغیر اصلی داریم.
عدد صحیح (int)
age = 25عدد اعشاری (float)
height = 175.5متن یا رشته (str)
name = "Python"دقت کنید که مقادیر رشته ای داخل یک جفت کوتیشن مارک قرار می گیرند. ” “
مقدار منطقی (bool)
is_active = Trueیا:
is_finished = Falseمتغیر بولین (Boolean Variable) نوعی متغیر دو مقداری است؛ یعنی فقط میتواند یکی از دو حالت ممکن را نشان دهد. این دو حالت معمولاً به صورت True و False نمایش داده میشوند، اما در دنیای واقعی میتوان آنها را با مفاهیمی مانند Yes/No (بله/خیر)، Positive/Negative (مثبت/منفی)، On/Off (روشن/خاموش) یا Active/Inactive (فعال/غیرفعال) نیز نشان داد. در برنامهنویسی از متغیرهای بولین برای ذخیره وضعیتها و تصمیمگیری استفاده میکنیم؛ برای مثال بررسی اینکه آیا کاربر وارد حساب خود شده است یا نه، آیا یک شرط برقرار است یا خیر، و آیا یک گزینه فعال است یا غیرفعال. مثال در پایتون: is_logged_in = True has_permission = False light_on = True در این مثال، هر متغیر فقط یکی از دو وضعیت ممکن را دارد.
گاهی افراد تازهکار این دو مفهوم را اشتباه میگیرند. در کد زیر:
age = 20دو بخش داریم:
age ---> نام متغیر
20 ---> مقدار ذخیره شدهمتغیر یک اسم است، مقدار چیزی است که داخل آن قرار دارد.
اشتباه اول: استفاده قبل از تعریف
خطای name error میدهد چون متغیر هنوز در خط اول تعریف نشده و آن را نمیشناسد.
اشتباه دوم: تفاوت حروف بزرگ و کوچک پایتون به حروف حساس است. اینها سه متغیر متفاوت هستند:
سه متغیر بسازید: نام خودتان، سن و شهر محل زندگی و آنها را چاپ کنید.
برنامهای بنویسید که قیمت یک کالا و تعداد خرید را دریافت کند و قیمت نهایی را نمایش دهد.
نوع متغیرهای زیر را مشخص کنید:
دیتابیس Database و مدل Model در جنگو از درس قبل به خاطر دارید که آطلاعات دورهها به صورت ثابت داخل
طراحی قالب سایت با HTML، CSS و Tailwind CSS تا اینجا با ساختار اصلی Django، URL، View و Template آشنا
Template و رابط کاربری در Django در سه درس قبلی، با ساخت پروژه، ساختار Django، URL و View آشنا شدیم.
URL و View در جنگو در درسهای قبل با Django آشنا شدیم، محیط مجازی را ساختیم، Django را نصب کردیم
ساختار Project و App در Django در درس قبل با Django آشنا شدیم، محیط مجازی ساختیم، Django را نصب کردیم
شروع کار با Django در دوره آموزش جامع پایتون با مفاهیمی مانند متغیرها، شرطها، حلقهها، توابع، کلاسها، فایلها و کار
عملیات CRUD درSQLite در بخش قبل با مفهوم پایگاه داده، SQLite و نحوه اتصال پایتون به پایگاه داده آشنا شدیم.
اتصال به پایگاه داده (Database) در پایتون وقتی یک برنامه اطلاعاتی را از کاربر دریافت میکند، معمولاً لازم است این
مدیریت خطا (Error Handling) در پایتون در هنگام اجرای برنامه، ممکن است کاربر ورودی نامناسبی وارد کند یا برنامه با
کار با فایل، ماژول، پکیج و محیط مجازی در پایتون در پروژههای واقعی، معمولاً همهی کدها را در یک فایل
کپسولهسازی (Encapsulation) در پایتون فرض کنید کلاسی برای حساب بانکی نوشتهاید. اگر هر کسی بتواند موجودی حساب را مستقیماً تغییر
وراثت و مفاهیم پیشرفته شی گرایی تا اینجا یاد گرفتهاید که چگونه با استفاده از کلاس (Class) و شی (Object)
کلاس و شیء در پایتون (Object-Oriented Programming) تا اینجا با متغیرها، شرطها، حلقهها، توابع و ساختارهای داده در پایتون آشنا
تابع لامبدا (Lambda Function) در پایتون گاهی اوقات فقط به یک تابع خیلی کوچک نیاز داریم؛ تابعی که قرار است
توابع در پایتون اگر هنگام برنامهنویسی مجبور شوید یک قطعه کد را بارها تکرار کنید، برنامه شما طولانی، شلوغ و
مجموعه (Set) در پایتون به زبان ساده، Set مجموعهای از عناصر منحصربهفرد (Unique) است که ترتیب مشخصی ندارد و اجازه
دیکشنری در پایتون تا اینجا با لیست (List) و تاپل (Tuple) آشنا شدیم که هر دو مجموعهای از دادهها را
تاپل (Tuple) در پایتون بعد از آشنایی با لیست (List)، نوبت به یکی دیگر از ساختارهای داده در پایتون یعنی
لیست (List) در پایتون پرکاربردترین ساختار داده تا اینجا یاد گرفتید که هر متغیر فقط یک مقدار را در خود
ساختارهای داده در پایتون در برنامههای واقعی معمولاً با یک داده سروکار نداریم، بلکه باید تعداد زیادی اطلاعات را ذخیره
حلقههای تکرار در پایتون (Python Loops) فرض کنید معلم میخواهد نمرات ۳۰ دانشآموز را از کاربر دریافت کند. اگر حلقه
عملگرهای مقایسهای (Comparison Operators) تا اینجا یاد گرفتیم که با عملگرهای محاسباتی میتوانیم اعداد را با هم جمع، تفریق و…
دریافت ورودی از کاربر در پایتون (Python Input) تا اینجا یاد گرفتیم که چگونه مقدار یک متغیر را خودمان داخل
عملگرهای محاسباتی در پایتون (Arithmetic Operators) تقریباً تمام برنامهها به انجام محاسبات نیاز دارند؛ از جمع و تفریق ساده گرفته
کار با رشتهها در پایتون (Python Strings) مدیریت و پردازش متنها در برنامهها در دنیای برنامهنویسی، اطلاعات همیشه عدد و
متغیرها در پایتون (Python Variables) اولین قدم برای ذخیره و پردازش اطلاعات تصور کنید یک برنامه مینویسید که قرار است
شروع برنامه نویسی با پایتون ساخت اولین پروژه (Hello World) فهرست مطالب بعد از نصب Python چه کاری انجام دهیم؟
آموزش نصب پایتون و ابزارهای موردنیاز (راهنمای کامل برای ویندوز) اگر تصمیم گرفتهاید برنامهنویسی را یاد بگیرید، احتمالاً نام زبان
الگوهای کندل استیک پیشرفته: راهنمای جامع برای معاملهگران حرفهای الگو های کندل استیک پیشرفته (یا به بیان دیگر الگوهای شمعی
آیلتس جنرال یا آکادمیک؟ کدام را باید انتخاب کنیم؟ آیا میدانید که انتخاب اشتباه بین آیلتس آکادمیک و جنرال میتواند
دانلود رایگان نمونه سوالات آزمون PTE جنرال اگر تصمیم گرفتهاید با هدف مهاجرت به یک کشور انگلیسی زبان، در آزمون
معرفی آزمون های زبان انگلیسی معتبر در ایران| کدام یک بهتر است؟ اگه قصد ادامه تحصیل یا مهاجرت داشته باشید،
بهترین روشهای آمادگی برای آزمون تافل چگونه برای آزمون تافل آماده شویم؟ آیا شما هم قصد دارید برای کسب نمره
چگونه در خارج از کشور برای آزمون آیلتس ثبت نام کنیم؟ اگر قصد مهاجرت تحصیلی یا کاری دارید، احتمالاً نام
آزمون GRE مناسب چه رشتههایی است؟ اگر قصد ادامه تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد یا دکترا در دانشگاههای بینالمللی را
بهترین نمونه سوالات اسپیکینگ تافل هوم ادیشن آزمون تافل هوم ادیشن این روزها یکی از پرطرفدارترین گزینهها برای سنجش مهارت
نحوه ثبت نام در آزمون دولینگو در ایران به صورت کامل نحوه ثبت نام در آزمون دولینگو در ایران چگونه
هزینه آزمون GRE در ایران چقدر است؟ اگر قصد مهاجرت تحصیلی دارید، احتمالاً نام آزمون GRE به گوشتان خورده است.
راهنمای کامل ثبتنام و پرداخت هزینه آزمون PTE در ترکیه برای متقاضیان ایرانی آزمون PTE (Pearson Test of English) یکی از
ووچر آزمون چیست و چگونه میتوان آن را تهیه کرد؟ ثبتنام در آزمونهای بینالمللی مانند TOEFL، GRE، PTE، GMAT، IELTS
بهترین تکنیک های لیسنینگ آیلتس برای کسب نمره بالا آزمون آیلتس (IELTS) یکی از معتبرترین آزمونهای ارزیابی مهارت زبان انگلیسی
آزمون پلاس مرجع آموزش برنامهنویسی، هوش مصنوعی، شبکه، نمونه سؤالات کنکورهای کامپیوتر، آزمونهای زبان دکتری و مدارک بینالمللی فناوری اطلاعات است. با ارائه آموزشهای تخصصی، منابع آموزشی و راهنمای آزمونها، به دانشجویان و متخصصان کمک میکنیم تا مهارتهای خود را توسعه داده و در مسیر موفقیت تحصیلی و شغلی گام بردارند.
